‘Furtunë’ e përkthyer me çmime më të larta për qytetarët. Këtë paralajmërojnë ekspertët shqiptar të ekonomisë sa i takon luftës me tarifa të nisur nga administrata e Shteteve të Bashkuara të Amerikës për gjithë botën, përfshirë Shqipërinë.
“Është një luftë. Tarifat janë taksa dhe ato që i paguajnë janë konsumatorët”, shprehet ish drejtori i AIDA Gent Beqiri.
Një nga sektorët shqiptar që do të përballet me kosto 10% më të larta se sot kur ‘troket’ në doganën amerikane është ai i bimëve medicinale dhe aromatike, që Amerikën e kanë synimin kryesor.
Prodhuesit dhe eksportuesit e bimëve mjekësore janë ende të paqartë se çfarë do të ndodhë realisht dhe se si kjo do të ndikojë në tregtinë e tyre me shtetet e Bashkuara. Filip Gjoka nga Shoqata e Bimëve Mjekësore i kontaktuar nga Report TV, thotë se nuk e dinë se cili do të jetë fati i kontratave që kanë nënshkruara. Vjet eksportet e bimëve mjekësore sipas INSTAT arritën në afro 16.5 milionë euro nga 14 milionë euro në vitin 2023.
Kjo industri ka të punësuar rreth 20 mijë qytetarë në periudha të ndryshme të vitit. Ajo është e përqendruar kryesisht në zonat rurale të Malësisë së madhe dhe në disa fshatra në jug të vendit, dhe një përkeqësim i aktivitetit të këtyre bizneseve do të kishte ndikim direkt tek familjet që ‘bimët’ i kanë burim të ardhurash.
“Tarifat doganore do të rriten me 10%, normalisht do ti pengojë kompanitë të eksportojnë atje. Ta bësh Amerikën më të madhe nuk do të thotë të fillosh të bimë medicinale, patjetër që do të importojë por me kosto më të lartë. Bimët mjekësore janë lëndë e parë për kozmetikën, për pijet, ushqimet etj”, thotë Beqiri.
Përveç bimëve, Shqipëria eksporton drejt SHBA, përmes partnerëve evropian materiale ndërtimi si çelik, alumin, produkte ushqimore, lëndë kimike dhe plastike. Vjet eksportet drejt SHBA ishin 70 milionë euro, nga 97 milionë euro në 2023-shin. I paqartë mbetet edhe fakti se cila tarifë do të përdoret për metalet shqiptare (alumin-çelik) që eksportojmë drejt SHBA, ajo 10% e njoftuar nga Trump të mërkurën apo tarifa 20% e caktuar më herët për vendet e BE-së.
Ndërsa nga Amerika vjet kemi importuar 205 milionë euro mallra, kryesisht, makineri, pjesë këmbimi, ushqime, lëndë djegëse apo materiale ndërtimi.
“Do të kemi tregti më të vështirë dhe i gjithë rrjeti i furnizimit do të fillojë të çmontohet në një mënyrë dhe do të ndryshojë”, tha Beqiri.
Përveç se do të rriten kostot për bizneset dhe rrjedhimisht edhe çmimet për qytetarët, në ngërç pritet të futen edhe investimet e huaja. Vetëm vitin e kaluar investimet e huaja amerikane në vend ishin 61 milionë euro aq sa edhe në vitin 2023.
“Kur ngre barrierat doganore dhe fiskale patjetër që investimet tkurren. Investitorët nuk mund të investojnë në një vend të caktuar duke pasur parasysh luftën tregtare. Një luftë tregtare i bën investitorët dyshues në lëvizjen e kapitalit pasi frika nga rritja e kostove dhe e tarifave do i bëj të ulen. Është luftë, e cila sipas organizatave ndërkombëtare parashikohet të ketë një impakt deri në 230 miliardë euro dëm”, thotë Beqiri.
Por Shqipëri pritet të vuajë edhe pasojat indirekte të luftës që Presidenti Trump ka hapur me BE-në e cila është dhe partneri kryesor tregtar i Shqipërisë.
“Drejtpërdrejtë Shqipëria nuk impaktohet por impaktohen partnerët tanë direkt, si vendet e BE, mes tyre partnerët kryesor siç është Italia, Greqia, më vonë Turqia apo edhe Kina. Ne jemi importues të prodhimit të makinave dhe makinat që prodhohen në Evropë apo në SHBA do të bëhen më të shtrenjta. Ekonomitë duhet ta përthithin këtë problematikë, kostot e prodhimit do të bëhen më të shtrenjta, tregtia do të frenohet, investimet do të frenohen, çmimet e produkteve do të rriten”, shprehet Beqiri.
Vetëm vitin e kaluar vendi ka blerë nga jashtë mallra me vlerë 8.9 miliardë euro, ku 4.9 miliardë euro ishin nga vendet e BE-së.
Komente
