Në vend të prologut…
Njeriu në univers dhe hapësirën kozmike, krijuar nga Zoti, ekziston si qenie hyjnore e ekzistencës së Tij në tokë. Në këtë kohezion, Krijuesi i Gjithësisë, e krijoi atë me gjeneracionin më të lartë nga të gjithë qëniet e tjera ekzistuese. Zoti, Krijuesi i Gjithësisë, duke adhuruar njeriun si krijesën e Tij më të lartë, kërkon që gjeneracioni i Tij të jetë vazhdimisht në rritje, në lartësim. Zoti krijoi dhe besimin si thirrje, për ta lumturuar krijesën e Tij. Zoti krijoi tek njeriu me fuqinë e Tij, që besimi të jetë absolut dhe të ngjallë tek ai, ekzistencën e Tij. Zoti, besimi për Të, qënia pranë Tij, është promemoria më e sofistikuar. Besimi si ekzigjencë e Zotit, ushqen tek krijesa njerëzore, inspirim hyjnor, që është si siguri më e fortë e qënies njerëzore. Zoti kërkon tek njeriu vazhdimisht të jetë sa më pranë Tij. Zoti kërkon që gjithnjë qenia, ndërgjegja e tij si krijesë njerëzore të shkojë gjithmonë drejt absolutizimit si qenie shoqërore. Kur besimi është absolut Krijesa njerëzore është e bindur në ekzistencën hyjnore të Krijuesit. Kultivimi i këtij besimi motivon jetën. Roli kozmik përmes Zotit Absolut, besimi, te qenia njerëzore, krijon vlera individuale e shoqërore. Në këtë kohezion besimi konfigurohet si marrëdhënie e tij e drejtëpërdrejtë me Zotin, si individ dhe si qenie shoqërore. Personaliteti individual i qenies njerëzore, besimi i tij absolut në Zot, formon dhe e udhëheq atë drejt kuptimit të jetës si ekzistencë e qenies në tokë. Njeriu si krijesa më gjeniale, ndjen vazhdimisht, urinë dhe dashurinë e kësaj ekzistence të jetës së tij. Krijuesi i Gjithësisë e shfaq dashurinë për krijesën njerëzore, gjithnjë në rrugëtimin e tij, në sfida të pafundme, që është shtysë për lartësimin shpirtëror dhe rritjen e integritetit si një qenie shoqërore më e sofistikuar.
“Ja u bëra obligim këtë muaj të shenjtë Ramazanin, ashtu siç ua bëra edhe paraardhësve tuaj”…
Ramazani vjen si një thirrje për shpëtim të krijesës njerëzore. Koncepti filozofik i jetës në revolucion fton për ndjesi të reja. Ndjesia më e spikatur e një zemre në besim përshkon çdo qenie njerëzore. Besimtari në këtë pranverë të revolucionit shpirtëror mëkohet nga një ideal gjithnjë e më i devotshëm në rritje, në integrim, drejt akumulimit, përsosmërisë, vazhdueshmërisë së integritetit të tij si njeri. Ramazani si mbjellje e dashurisë për Kur’anin, relativizon bindjen e psikologjisë së njeriut se Zoti është i vetmi i adhurim, ku mund të drejtohesh, lutesh, të gjesh besim, të presësh ardhmërinë me optimizëm të jetës. Njeriu në këtë rrugëtim pranveror optimizon për jetën se nuk mund të jetoj pa dashurinë e Zotit, duke qëndruar larg instikteve të lindura të frikës egoiste individualiste. Ndërgjegja e tij në këtë revolucion begatie shpirtërore shkon drejt absolutizimit si qenie shoqërore. Njeriu si krijesë në adhurim për Zotin motivon vizione dhe vlera të pakontestueshme për kohën, për jetën. Njeriu bëhët bartës dhe pjesëmarrës i vlerave të njësuara të ekzistencës së njerëzimit të sotëm. Njeriu në këtë muaj është vullnet ekzistencial hyjnor i Zotit në tokë, i njerëzve për njeri-tjetrin. Kur besimi është absolut, krijesa njerëzore është e bindur, e vetëdijshme, e ndërgjegjshme, me forcën që prevalon në mendimet e saj, përsoset vazhdimisht me ndjesi e spikatje të reja për jetën. Besimi i madh në Zot si filozofi e dashurisë për Krijuesin, rrit në këtë muaj tek njeriu, ndjenjën dhe arsyen më të thellë njerëzore. Vjen si një obligim i veçantë, i ndërgjegjshëm i jetës së njeriut. Ramazani, si muaj i shenjtë, ku zbriti fjala e Zotit, Kur’ani, dhe fjala e parë e tij lexo në emër të Zotit, i jep një vend, rol të madh krijesës njerëzore. Kërkon që njeriu si krijesë intelektuale e këtij realiteti, tashmë më pranë Zotit, të përballoj sfida dhe prevaloj vlera për kohën që jeton, realitetn ekzistues.
Globalizmi kërkon që ai, jo vetëm të forcojë dashurinë për krijuesin, por të qëndroj larg tundimeve që shfaq sot jeta modernizmi, egoizmi, shpirti individual materialist, insitektet vetjake të njerëzve në kundërshtim me shoqërinë, në kundërshtim me jetën e një njeriu besimtar. Në këtë muaj besimari i brumosur me bindje dhe dashurinë ndaj Zotit, formon me bindjet e tij një displinë shpirtërore si një njeri i përkryer në vlera që janë të dashura për Krijuesin e Gjithësisë, për njeri tjetrin, shoqërinë e sotme. Njeriu kupton, tashmë në këtë muaj, se është e pamundur të jetoj në një realitet ku gjithçka nuk udhëhiqet nga mendime vetjake por nga idetë e përbashkëta. Postmodernizmi nxit tek njeriu egoizmin, shpirtin ndividualist, interesin e tij meskin, tërhëqje nga vetvetja, në kundërshtim me vlerat humane që kërkon koha. Në këtë muaj, në këtë revolucion, njeriu nuk tërhiqet nga të tilla instikte, përkundrazi lufton të bëhet më i devotshëm, shfaq gjithnjë vlera më humane. Koherenca e kohëve të sotme, molepsur njeriun nga robëri të mëparshme të instiktëve të ndryshme, muaji Ramazan ofron një transfigurim tjetër që mbjell adhurim të veçantë për Zotin, dashuri njeriun, e rrit atë dhe e pasuron me vlera të reja shpirtërore. Në këtë muaj lind e gatuhet një forcë e madhe shpirtërore që gjallon vlera të mëdha morale të besimit të njeriut, duke u bërë kështu pjesëmarrës universal të qytetërimit të sotëm. Dhe pse modernizmi ofron liri të shfrenuara të një realiteti të mbarsur me vlera jo të vlefshme për realitetin, besimi, dashuria në këtë muaj ndaj Krijuesit të Gjithësisë, përçon, mbart dhe ushqen vlera të tjera, për ndërtimin e një shoqërie ku liritë dhe të drejtat e njeriut të jenë poseduese, të respektuara në një shoqëri me dhe në besim, ku mundësitë e njejta për të gjithë janë më shumë se një shans në një realitet ekzistues që ofron rruga e besimit, rruga e Zotit.
Ramazani,ky muaj thirrje për shpëtim, të krijesës njerëzore, përçon te njerëzit që besojnë te Zoti, se humanizmi është vullnet i dashurisë së Zotit për ta, të njerëzve për njeri-tjetrin. Vetëm kur besimi është i madh te Zoti, forca e besimit respektohet te njeri-tjetri, njeriu persoset, humanizmi bëhet pjesë integrale e pandarë e jetës, mendimit, botëkuptimit, vizionit të tij humanist. Humanizmi shfaqet më shumë se kurdoherë si botëkuptim, si doktrinë e dashurisë njerëzore. Në këtë muaj, shfaqet më shumë se kurdoherë, dhimbja për njeriun, vuajtja për të, për më të skamurin, më të pafatin, më të lënin mënjëanë të kësaj bote, më të pashpresin, më të varfërin. Në këtë muaj, solidariteti bashkëjeton më shumë se kurdoherë “se pasuria e më të kamurit është pasuria e më të varfërit” thuhet në Kur’an. Ky ajet Kur’anor gjeneron një pastrim të madh shpirtëror, një ndërgjegje të lartë, një sprovë të fortë që unifikon qenien njerëzore, që e bën atë të kuptoj se dhe ai, i varfëri, është pjesë, krijesë e Zotit, që ka të drejtë të jetojë si të tjerët, të mos ndjehet i uritur; por edhe i pasuri të kuptojë se vuajtja e vëllait që ekziston në këtë jetë është pjesë e jetës së tij. Ky muaj zbardh tek i pasuri zemrën e tij, shpirtin e tij, gojën e tij, sytë e tij, dorën e tij, mendjen e tij. Besimtarët në këtë muaj përcollën, udhëhoqën nga motoja: “Mos dëshironi për të tjerët atë çka nuk dëshironi për vetem tuaj”. Kudo në ditët që kaluan, u ringjallën ndjenjat e mëshirës, në zemrat e më të kamurve, më të pasurve, më të gjendurve.
Solidariteti, udhëheqje njerëzore, botëkuptim jete në veprim…
Solidariteti njerëzor në këtë muaj shprehet si një dashuri e veçantë, sinonim i jetës së njeriut në adhurim. Filozofia e dashurisë në këtë muaj, bëhet jetëdhënëse, shfaqet me prevalim ndjenjash të larta integruese, motivon më mirë se çdo herë tjetër se njerëzit jetojnë në një shoqëri dhe jo si individ, jetojnë në një realitet të përbashkët, ku bashkëjetesa dhe bashkëpunimi bëhet promotor i jetës.
Siç shkruhet në ajetin Kur’anor: “Ju krijova në fise e popuj që të njiheni, të jetoni, të miqësoheni më mirë me njeri-tjetrin, të bashkëpunoni dhe të jeni solidar me ta”.
Revolucioni pranveror shpëtimtar i këtij muaji, motivon qartë se njeriu me integritet njerëzor, pranon të tjerët siç janë në mendime, gjykime të ndryshme. Në këtë muaj të gjithë të mendojnë se duhet të priremi nga mendimi që pavarësisht se janë ndryshe në mendime, në koncepte, janë pjesë përbërëse që ekzistojnë, motivojnë jetën. Ky muaj vazhdon të jetojë me antagonizëm, diversitet, në unitet, ku mirëkuptimi është vlerë, e cila duhet të udheheq njeriun. Njerëzit në këtë muaj kuptojnë që të pranojnë njeriun, tjetrin, besimtarin, qenien njerëzore ashtu siç është, mendimet e botëkuptimin e tij, i cili nuk bie ndesh me kornizat kryesore të moralit, shoqërisë dhe jetës. Kjo mirëpritje mendimi e të tjerëve, është vlerë që rrit sa më shumë dinjitetin njerëzor. Zoti është mëshirues para dobësive të të tjerëve. Njeriu shfaq respekt për ide të ndryshme, falje për çdo gjë të tolerueshme. Kudo gjatë këtij muaji, njerëzit vlerësojnë, respektojnë vlerat njerëzore, të cilat fitohen dhe duhet të bëhen në vazhdimësi të jetës. Shikimi i këtij realiteti, përjetimi, pjesëmarrja, bashkëpunimi, bashkëveprimi, në këtë dialog, bashkëbisedim të përditshëm njerëzor, në çdo mjedis kudo që jetojmë, të menduarit me drejtësi, me paanësi realizon atë që njeriu rrit integritetin e tij, më shumë njerëzor, bëhet më i devotshëm gjatë këtij muaji, atë çka kërkon Krijuesi i Gjithësisë që qënia e Tij njerëzore, kreatura e Tij në këtë muaj të arrij shkallën e devotshmërisë së më të lartë, sfidë që Krijuesi i Gjithësisë ia ka venë njeriut në këtë muaj, për t’u lartësuar dhe për të qenë sa më pranë Tij. Duke bërë që njeriu siç thuhet në Kur’an të marrë “shpërblimin e Krijuesit i Gjithësisë të këtij muaji, nga Ai, sipas përkushtimit, obligimeve, lutjeve, ibadeteve që ka kryer.
Në këtë muaj, njerëzit që adhurojnë, luten Zotit, priren nga mendimi se është e gabuar të mendosh se mirëkuptimi dhe respekti, shfaqen tek besimtarë të padevotshëm, ashtu siç është e gabuar të mendosh që virtytet bashkëjetojnë tek besimtarët pa mirëkuptim. Njerëzit që besojnë në Zot, në këto ditë i luten Atij për t’i falur gabimet, mëkatet e tyre. Ndërkohë, njerëzit në adhurim falin siç falin të tjerët ata. Ashtu siç dëshirojnë të jenë të falur, dëshirojnë dhe ata të falin. Një njeri, aq më shumë besimtarë, që nuk di dhe do të falë këto ditë, nuk mund të shpresojë të jetë i falur nga Zoti, nga tjetri. Altruistët e vërtetë, në ndjekje të thënies “mos dëshironi për të tjerët çfarë nuk dëshironi për vetem tuaj”, pa pushim përpiqen më shumë për të tjerët. Me horizontin e tyre, të inspiruar nga Zoti, ringjallin ndjenjën e mëshirës edhe në zemrat e njerëzve në gabim. Është e gabuar të mendosh se mirëkuptimi shfaqet tek njerëzit pa virtyte, po ashtu sic është e gabuar të mendosh se virtytet bashkëjetojnë tek njerëzit pa mirëkuptim. Të gabosh është më se njerëzore, të falësh është hyjnore. Këtë moto përcjell ky muaj, kjo pranverë shpirtërore që transfiguron botëkuptimin, jetën njerëzore.
Gjithçka këto ditë, priret mirëkuptim përmes humanitet. Sa herë që njerëzit gabojnë në kërkim të mirëkuptimit, të shkaktuar nga mëkatëet e tyre, dëshpërimit si pasoje e veprimit të tyre, të ngatërruar në perden e syve të tyre përgjatë muajve të tjerë, kërkojnë që më muajin e shenjtë të Ramazanit të fitojnë mëshirë pa kufi. Në këto ditë mirëkuptimi ngrihet dhe arrin përsosje përmes natyrës njerëzore. Në këtë kohë njerëz falës përçojnë mesazhin e madh, faljen dhe kur përballen më të keqe në rrethana shqetësuese. Gjatë këtyre ditëve shfaqet mendimi se nuk kanë dhe nuk është e drejtë t’i falim ata, falja e të cilëve, mund të jetë mugesë respekti ndaj Krijuesit dhe vetë njeriut. Të ushqesh dashurinë këto ditë, të jesh armik i vlerave jo miqësore, jo humane, jo njerëzore është karakteristikë e spikatur e një zemre që ngazëllen në besim. Në këto ditë njeriu priret nga veprime, mendime që të të bëjnë të të duan, e ti tregojnë ata të dashur para syve. Të njejtat gjëra mund të behen nga të tjerët që edhe ti të pëlqesh edhe të duhesh nga të tjerët. Këto ditë shfaqin mundësi të mira për të biseduar rreth ideve të përbashkëta, ku njerëz, individ të ndryshëm, hera herës i vështrojnë jo me tolerancë. Ashtu sikurse çdo njeri simbolizon të drejtën e tij, e drejtë që nuk mund të sakrifikohet, kushtëzohet nga të drejtat e komunitetit, ashtu dhe shoqëria, komuniteti i saj, nuk mund të kushtëzohet nga mendime, sacrificat, interesat, tiparet e individit.
… kush e mbyt një njeri pa të drejtë, atëherë është si të mbysësh gjithë njerëzit. E kush e ngjall bëhet shkak që ai të jetë gjallë, është si të kishte ngjallur, shpëtuar të gjithë njerëzit.
Këto ditë kudo njerëzit, besimtarët, ushqejnë një dashuri të veçantë që predispozon, gjithnjë e më shumë devotshmëri, lartësim, integritet, humanizëm.” Ne duhet të jemi si qenie pa duar”- thotë mendimtari i shquar Gylen-, “kundër atyre që iu qëllojnë dhe pa fjalë kundër atyrë që iu mallkojnë. Të gjithë jemi paardhësit e Ademit, e Ademi është prej dheu. Nuk është i pranueshëm kurrëfarë dallimi mes jush. Nuk ka përparësi arabi ndaj jo arabit,as jo arabi ndaj arabit. I bardhi nuk është më i mirë se i ziu, as i ziu më i mirë se i bardhi. E vetmja gjë e rëndësishme, është devotshmëria personale… jeni të mëshirshëm ndaj njeri tjetrit. Ju jeni vëllezër e motra në mes vetes. Mos mbillni urrejtje veç dashuri”.
Ky revulucion shpirtëror i këtij muaji të Shenjtë Ramazan, siç pohon teologu i njohur Gylen, përçon devizën se Zoti e ka dërguar fenë, besimin, për lumturi individuale e shoqërore. Feja, besimi në Zot, përçon tek të gjithë këto ditë dhe në vazhdimësi mospranimin në asnjë lloj dallimi, besimi, religjioni, rrace, ngjyre, kombësie apo të ndonjë njeriu me të meta fizike. “Të gjithë kemi ardhur nga Ademi, kurse Ademi nga dheu, prandaj njerëz besoni dhe bëhuni vëllezër”. Në statusin e privilegjeve të kristianëve, në vitin 628 të murgjërve të manastirit të Shën Katërinës, në malin e Sinait, ligjërohet: “Me të vërtetë, unë, shërbëtorët, ndihmuesit, dhe ndjekësit e mi, i mbrojnë ata, sepse të krishterët janë qytetarë të mi dhe për Allah, unë jam kundër çdo gjejë që i dëshpëron ata. Asnjë lloj detyrimi nuk duhet të ketë mbi ta, në qoftëse një femër kristjane martohet me një musliman, kjo nuk duhet të ndodh pa aprovimin e saj, ajo nuk duhet të ndalet të vizitojë kishën e saj për t’u lutur”. Në këtë muaj, drita e shenjtërisë së Tij, ndriçoi zemrat e njerëzve, çeli tek ata pranverën shpirtërore të dimrit të mëparshëm ekzistues, rezonoi lumturisht transfigurimin e jetës shpirtërore. Në ditët e shenjta të muajit Ramazan që përfunduan, u konturua vizioni që të gjithë njerëzit, besimtarët muslimanë, janë në rradhë të parë krijesa më dashur e Zotit, pjesëtarë të denjë të shoqërisë muslimane. Besiamtri muslimanë si njeri, si individ që shfaq dhe prevalon vlera të jashtëzakonshme humane, të një vëllazërie të vërtetë njerëzore, kupton , punon, që edhe ai të bëhët sa më i denjë, siç kërkoi edhe Krijuesi gjatë muajit Ramaza për të. Atë dashuri, atë vision, botëkuptim, që i brumosi muaji i Shenjtë Ramazan, e shfaq tashmë në komunitetin ku jeton, në realitetin ekzistues, në shoqërinë e sotme europiane, të cilën ai e kupton se ndodhemi, jetojmë me të dhe i përkasim asaj.
Sofrat e Allahut, vëllazëri e shenjtë njerëzore …
Muaji Ramazan që përjetuam, shpëtim i krijesës njerëzore, përcolli tek njeriu vegime të reja shpresëmira. Njeriu, kuptoi urinë si dashuri të Krijuesit për të. Në këtë muaj, kudo u shfaq, manifestua begatia e madhe shpirtërore, në të gjitha sofrat që të gjithë njerëzit, bashkuan zemrat rreth Allahut, të Gjithpushtetshëm, të Gjithmëshirshëm. Më mirë se kudo, gjatë ditëve të muajit Ramazan, njerëzit krahas dashurisë që ushqyen për Zotin e Zoti për ta, krijuan koncepte të filozofisë, të raportit mes tyre dhe me Zotin. Qenia njerëzore si kreatura më e lartë e universit kuptoi vetë rolin e saj se ekziston si e vetmja qenie shoqërore kozmike e gjinisë njerëzore që mbart vlera më pranë se çdo krijesë tjetër në botë; shfaqur kjo në dashurinë e sofrave, gjatë gjithë ditëve të muajit të Shenjtë të Ramazanit, ku krahas ymetit të bukës së Zotit, morën dhe ymetin e vëllazërisë njerëzore mes tyre.
Sofrat e ditëve të këtij muaji të Shenjtë, përçuan tek ata dashurinë si qenie njerëzore shoqërore ekzistuese, ku simfonia hyjnizuese e kësaj dashurie është simfoni e dashurisë për Zotin dhe e Zotit për kreaturën e Tij, njeriun.
“Me zemër të hapur dhe shpirt plot mirënjohje,- uroi të pranishmit dhe çeli muajin e Shenjtë Ramazan, kryetari i KMSH, Hirësia e Tij, Haxhi Bujar Spahiu - “ ju përshëndes të gjithëve në këtë mbrëmje të bekuar, teksa hyjmë së bashku në dyert e muajit të shenjtë të Ramazanit me këtë iftar të parë. Përmes sakrificës dhe agjërimit, ne çlirohemi nga lidhjet e botës materiale dhe përpiqemi të arrijmë një lidhje më të fortë me përmasën shpirtërore të jetës. Çdo ditë që kalon, Ramazani na mëson se kënaqësia dhe paqja e shpirtit nuk janë të lidhura me mbledhjen e pasurive apo kënaqësitë e momentit, por me paqen e brendshme dhe pastrimin e ndjenjave të egos. Kjo është një periudhë pastrimi, ku jo vetëm që trupi pastron veten nga substancat e panevojshme, por shpirtin e mbushim me mëshirë, dashuri dhe përkushtim. Ky muaj na mëson se mëshira dhe solidariteti janë një shenjë e vërtetë e fuqisë dhe të pasurisë shpirtërore. Le të shfrytëzojmë këtë mundësi për të kthyer vëmendjen tonë nga vlera e thellë e agjërimit dhe për të jetuar jetën me përkushtim, me dashuri dhe me respekt për të tjerët, për të arritur një paqe të brendshme dhe për të kontribuar në krijimin e një bote më të drejtë dhe më të bashkuar”.
Tempulli botërore bektashianm sofër bujare e bukës së Zotit
“Jam i nderuar që sot ndajmë bashkë këtë darkë iftari,- tha për të pranishmit, Kryegjyshi Botërian Bektashian,Shenjtëria e Tij, H.Dede Edmond Brahimaj- “ në vijimësinë e Iftareve që shtroni me familjarët , miqtë , të afërmit dhe dashamirësit , secili prej jush. Iftari është një moment bashkimi , dhe shkëmbimi mendimesh midis nesh, dashamirësie dhe meditimi për pastrimin shpirtëror. Ramazani është një muaj i përtëritjes intensive shpirtërore me një fokus të shtuar në përkushtim ndaj vetes , familjes dhe misionit që kanë në jetë. E mirëpresim Ramazanin si një mundësi për vetë-reflektim dhe përmirësim shpirtëror, dhe si një mjet për t'u rritur në përsosmëri morale.
"Agjërimi nuk është vetëm të përmbahemi nga ngrënia dhe pirja. Kur agjëroni, gjuha juaj duhet të përmbahet nga të folurit gënjeshtra, duart dhe gjymtyrët tuaja duhet të përmbahen nga veprat e këqija, veshët tuaj duhet të përmbahen nga dëgjimi i shpifjeve dhe thashethemeve dhe sytë tuaj duhet të shmangin shikimin e turpësisë." - Imam Aliu.
Qëllimi i agjërimit është fitimi i vetëdijes më të madhe për Zotin. Nga kjo vetëdije, një person duhet të fitojë disiplinë, vetëpërmbajtje dhe një nxitje më të madhe për të bërë mirë dhe për të shmangur gabimet. Uroj që muaj i Shenjtë i Ramazanit të sjellë paqe, dashuri dhe harmoni për të gjithë! Bekimet hyjnore të këtij muaji të Shenjtë t'ju sjellin juve dhe familjes suaj shëndet, begati dhe qetësi, dashuri, dritë dhe harmoni . Duke ju uruar forcë dhe durim gjatë respektimit të këtij muaji të shenjtë. Besimi juaj u forcoftë çdo ditë që kalon!
Agjërim dhe lutje të pranuara për të gjithë besimtarët
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama në traditën e përvitshme të vlerësimit të ngjarjet e mëdha të besimeve, në veçanti muajin e shenjtë të Ramazanit, shtroi një iftar madhështor në Pallatin e Kongreseve.
“Kjo sofër tradicionale- tha ai në fjalën e tij- “ për hir të vërtetës më jep gjithmonë një ndjesi gati fëmijërorë gëzimi dhe mund të them që me një farë naiviteti të cilin nuk ia qortoj vetes time, e shijoj këtë moment të Muajit të Madhërishëm të Ramazanit, kur na jepet mundësia të ndihemi mirë në besimin tek mirësia e njerëzimit, tek triumfi i dashamirësisë dhe tek rrjedha pozitive e jetës. E thënë ndryshe, në një ditë të tillë, jeta duket më e bukur dhe më e lehtë ndërsa paudhësitë dhe shëmtitë e kohës, duken shumë të kapërcyeshme dhe të papërfillshme, por në ditë si kjo, unë, jo myslimani, mendoj gjithnjë dhe mirësinë e të jetuari në një vend ku ritet e besimeve shfaqen në harkun e vitit si pjesë shumë të bukura të të njëjtit gjerdan në petkun e kombit tonë. E kam sjell këtu me vete sonte vargjet që më së pari në italisht i pat shkruar në 1942 një poeteshë e re shqiptare e besimit islam, Jolanda Kodra, e diplomuar për letërsi në Itali e që ia kushtonte Shqipërisë. Vargje më pas të përkthyera në shqipen e asaj kohe të viteve ’40.
Kanga e muezinit dhe kumbonat, që të ramne muzgun mbushën me erë vjollcash,
grishin njerëzinë me u përmbledh në lutje, e me mendue mbi sa e sa gjana të mshefta,
kryeqzohen n’ajri në një të vetëm za pajtues, qortues e të mprehtë,
që mbi flatra t’fes naltsohet e përshpirtnisht lëkundet përmbi kryeqytet.
E ndërkohë që politika e andrallat e tjera të jetës profane si kudo tjetër dhe në vendin tonë anojnë nga tensionimi mes sho-shoqit, momente si ky janë esëlluese për njerëzit dhe me përulësinë e të qenit të barabartë përpara befasisë së vdekjes e të kudo gjendjes së Zotit të jetës, të bëjnë të dua që të jetë gjithmonë kështu, mes njëri tjetrit, fqinjit me fqinjin, shqiptarit me shqiptarin. Ta dini se në çdo plaçkë që do të keni mbledhur, e pesta i përket Allahut, të dërguarit të tij, të afërmve, jetimëve, të vobektëve dhe udhëtarëve në nevojë. Kjo e pesta është plaçka e luftës së madhe, jo e atyre farsave xhihadiste të luftërave nga fantazmat e të cilave dridhen edhe disa intelektualë i thënçin, qoftë këtu mes nesh qoftë nëpër Europë dhe gjetkë. Tipa nga ata që siç shkruante 80 e kusur vite më parë një dijetar mysliman shqiptar, nuk duan të dallojnë mes fesë dhe atij që e praktikon, gjëra që herë shkojnë dakord, por herë dhe nuk pajtojnë. Sistemi mund të jetë i mirë, por pranuesi i këtij sistemi nga një herë nuk vepron ashtu siç e këshillon sistemi i pranuar dhe pra është i keq. Gjithashtu ndonjëherë ndodh e kundërta.
Ndërsa në Europë pasi Europa është sot e gjithë ditën kryefjala gjithmonë e më e rëndësishme e këtij momenti të jetës shqiptare kur dyert e Bashkimit Europian janë hapur si një mundësi e artë për ne që të kapërcejmë pragun e tyre, shpesh dëgjojmë që nuk dinë ç’thonë për fenë e myslimanëve, ndërkohë që ne në Shqipëri e dimë se për çfarë flasim.
E pesta është pengu i shpirtit të pastër që i detyrohemi fuqisë krijuese dhe jetëdhënëse, është flija që i kushtohet asaj fuqie, tamam në çastin që përtypim kafshatën e parë të iftarit, pas një dite kushtuar njerëzve, kushtuar familjes,, komunitetit dhe atdheut. Kuptohet më mirë kjo që po dua të them në fjalët e tefsirit të Kuranit që rrjedhin nga pena e të madhi Haki Sharofi.
Lufta e shenjtë që i kushtohet mbrojtjes së atdheut dhe idealit të kombit që është liria e sovraniteti, nuk vënë para asnjë qëllim a interes personal, asnjë ideologji a parti, por vetëm qëllimin e përbashkët të mbarë kombit. Me këtë mënyrë fitohet dhe liria e shenjtë, për me ndjek pa pengim rrugën e zotit, ushtrimin e fesë së naltë. E pesta, shpirtërorja, e vërteta, sakrifica, veprimi i vetëdijshëm në shërbim të bashkësie dhe mbi interesave të saj eprore, është pikërisht plaçka që fitohet me mund e me djersë nga kjo luftë e shenjtë në llogoret e të cilës për vëllezërit tanë, për fëmijët tanë, për Shqipërinë tonë, duhet të rreshtohemi pa dallim e pa ndërdyshje.
Është interesi epror i këtij vendi për të marrë atë që i takon prej qindra vitesh, të drejtën për të banuar nën çatinë e shtëpisë ku ky komb ka themelet, si pjesë e bashkësisë europiane e që prej dekadash të tëra njehet me ermin Bashkimi Europian. Megjithëse për pak vite Bashkimi Europian do të ketë rreth 60 milionë myslimanë, si shtetas të tijët, megjithëse në Francë, Gjermani e Britani e ca më shumë në Zvicër e ndonjë vend tjetër, popullsia e besimit mysliman është disa fish më e lartë se numri total i myslimanëve shqiptarë në Ballkan e megjithëse për ne, Shqipërinë e vogël ky i shumicës myslimane nuk duket të jetë problem përveç se për disa idiotë tek tuk nëpër Europë, unë dua ta ndaj këtu me ju sonte, bindjen time se myslimanët e Shqipërisë, jo që nuk janë problem, por janë një vlerë e shtuar e qenies sonë një vend i denjë për të qenë anëtarët më të rinj të bashkimit Europian.
Rexhep Qosja më ka pas thënë dikur shprehjen e njërit prej idiotëve që lart përmenda, që rrinte i shtriqur në një kolltuk të Parlamentit Europian. “Ju na thatë se kush jeni, por për ne do të jeni gjithmonë ata që ne mendojmë se ju jeni”.
Dhe Europa sot ka nevojë për sa më shumë qytetarë e partnerë luajalë të besimit islam siç janë myslimanët shqiptarë por edhe për 5 shtyllat e urtësisë së tij, për tu mëkëmbur ndërkombëtarisht e për të forcuar sigurinë e vet gjeopolitike dhe profilin e saj të zbehur strategjik, Europa ka nevojë sot më shumë për Turqinë dhe aleatët e tjerë të Lindjes së Mesme se sa ç’Turqia dhe aleatët në fjalë kanë nevojë për Europën e sotme.
Për të njëjtat arsye, BE ka nevojë sot për shtetet ballkanike dhe popujt e tyre pjesërisht myslimanë, por ama rrënjësisht dhe tërësisht europianë, po aq sa ne kemi nevojë për Bashkimin Europian. Popull i vjetër, me përvojë jo të paktë, ne shqiptarët e vëllazërisë fetare siç na ka pagëzuar Papa Francesku, laicitetin nuk e kemi pritur ta kemi në karta për ta zbatuar si pjesë të kodit tonë gjenetik, falë kjo edhe larmisë fetare shekullore.
E pra vëllazëria fetare është një produkt i brendshëm shqiptar siç një formë e caktuar laiciteti ka qenë produkt i brendshëm francez, nuk mund të shihet si një produkt eksporti, as nëpër Europë e as gjetkë, por nga ana tjetër është një fakt objektiv nëse reflektohet si duhet edhe kjo vëllazëri fetare për të cilën myslimanët shqiptarë kanë dhënë dhe japin aq shumë, duke dhënë për të gjithë dhe një mësim përulësie dhe komb ndërtimi të shëndetshëm, atëherë Shqipëria Europës i ofron një model ndryshe në marrëdhëniet me flamurin e bashkësisë së saj e mes të gjitha besimeve që ne këtu ushtrojmë, përfshirë dhe besimin islam.
Që pasqyra shqiptare e vëllazërisë shqiptare të ketë vokacionin ti shërbejë Europës përtej kufijve tanë, kjo është diçka që do dojë kohë të kapërdihet ndonëse është në interesin e të gjithëve, por që islami përkundër të qenit fatalizëm, fanatizëm e tërheqje për poshtë e një populli europian si i yni, është në fakt një nga elementet që e bëjnë edhe më të përligjur europianitetin e popullit tonë, kjo nuk duhet të ketë asnjë dyshim për askënd.
Shekuj përpara se sa perëndimi të përqafonte parimet e barazisë mes racave e të përmbyste sisteme të tëra kastash, ishte islami që në teori e në praktikë i mëkoi lindjes, përfshirë dhe asaj europiane, se i bardhë ose me ngjyrë, i lindur në mbrusi e një sërë familjare apo në vobektësi e në anonimat, je përpara zotit një njeri i barabartë me shokët e tu e po njësoj shumë përpara se sa të gdhendeshin në mermer fjalët “Liberté, égalité, fraternité”, është profeti Muhamed, paqja qoftë mbi të, që ka gdhendur në zemrën e besimtarit urdhëresën vëllazërohu. .
...Për ne bashkimi me Europën është vëllzëri, është lidhje në jetesë, është lidhje në paqe, është lidhje në një shtëpi të përbashkët. Europa i thërret shqiptarët e besimit islam ashtu siç i thërret vetë besimi i tyre në më të mirët, pra në vëllazërim, sepse të mirën, bashkimin siç thotë dijetari që citova, më e mira e ka të nënkuptuar sepse të kapërcyer në cilësi e në epërsi. Në mbyllje të kësaj fjale, lejomëni të sjell këtu një thirrje që sot tingëllon jetike, për shqiptarët dhe për Europën. Një thirrje nga fjalët e bekuara të një hadithi të profetit, paqja qoftë mbi të. Mos i tregoni shpinën sho-shoqit, mos e prisni lidhjen mes jush, të jeni vëllazën o robtë e zotit.
Tempulli i lirisë përjetoi ngazëllimin më të madh të hyjnimit të muajit të shenjtë Ramazan
“ Agimi i Fitër Bajramit – tha kryetari i KMSH, Hirësia e Tij e Naltë, H. Bujar Spahiu- “na gjen me zemrat e mbushura me dritën e besimit dhe me shpresën se sakrifica jonë është pranuar nga Krijuesi ynë. Ramazani që lamë pas nuk ishte vetëm një muaj adhurimi, por një shkollë e përkushtimit, e durimit dhe e reflektimit mbi qenien tonë. Kemi qëndruar pranë Zotit për të gjetur qetësinë. Kemi hapur duart për të dhënë, që zemrat tona të mos ngurtësohen nga indiferenca. Allahu i Madhëruar na thotë në Kuran:
"Dhe që të plotësoni numrin (e agjërimit) dhe që ta madhëroni Allahun për atë që ju ka udhëzuar, dhe që të falënderoni." (El-Bekare: 185)
Sot, ky falënderim duhet të jetë më shumë se fjalë. Ai duhet të reflektohet në mënyrën si ndërtojmë jetën tonë, si ndërveprojmë me shoqërinë, si mbrojmë të vërtetën dhe si qëndrojmë përballë sfidave të kohës.Ne jetojmë në një epokë ku vlerat e familjes po lëkunden, ku e vërteta shpesh humbet në zhurmën e propagandës dhe ku njeriu matet me atë që ka, e jo me atë që është. Përballë kësaj, Islami nuk na mëson të tërhiqemi, por të qëndrojmë me dinjitet. Profeti Muhamed (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) ka thënë:
"Më i miri prej jush është ai që është më i dobishëm për njerëzit." (Ahmedi)
Në një kohë kur ndarjet mes njerëzve shtohen dhe urrejtja gjen strehë në zemrat e dobëta, Bajrami na kujton unitetin, mëshirën dhe drejtësinë. Kjo ditë nuk është vetëm një festë, por një mesazh: Ne jemi një komb. Ne jemi një familje. Dhe një familje nuk e braktis njëri-tjetrin. Kjo ditë Bajrami është një urë midis asaj që kemi mësuar në Ramazan dhe asaj që do të bëjmë pas tij. A do të vazhdojmë të jemi të drejtë? A do të vazhdojmë të jemi të mëshirshëm? A do të vazhdojmë të qëndrojmë në rrugën e Zotit edhe kur ajo rrugë nuk është e lehtë? Sot, teksa përqafojmë njëri-tjetrin dhe urojmë për festën, le të mos harrojmë se çdo përqafim është një betim për vëllazërinë, çdo lutje është një premtim për përkushtim dhe çdo buzëqeshje është një reflektim i dritës së besimit. Edhe një herë, lusim Zotin e Madhëruar që ta ketë pranuar agjërimin dhe adhurimet tona, të na japë forcë për të përballuar sfidat e kësaj jete dhe të na bëjë pishtarë të së mirës në një botë që ka kaq shumë nevojë për dritë.
Gëzimin e Fitër Bajramit këtë vit, shqiptarët e përjetuan së bashku me Sekretari i Përgjithshëm i Ligës Botërore Islame, Dr. Muhamed Bin Abdulkerim El-Isa
Mblidhemi sot për të kujtuar mirësitë e Allahut mbi ne, për ta përmendur Atë dhe për të reflektuar mbi dhuntitë që na ka dhënë. Kjo ditë është një prej ditëve simbolike dhe të shenjta, ku ne duhet të falënderojmë Allahun për çdo mirësi që na ka dhuruar. Fjala më e mirë fjala më e drejtë është Libri i Zotit, është Kurani i zbritur nga Allahu xh.xh. Udhëzimi më i mirë është udhëzimi i Profetit Muhammed (s.a.v.s). Falënderimi i takon Allahu xh. xh, për të gjitha teravitë që na mundësoi, për të gjithë agjërimin që na mundësoi, për Natën e Kadrit që e bëri pjesë të muajit të Madhërueshëm të Ramazanit dhe për shpërblimet që me lejen e Allahut do të jenë pë ata që I kanë kryer. Kjo ditë është një ditë bashkimi dhe shpërblimi për të gjithë ata që kanë paraqitur para Zotit të tyre vepra të mira.
Me mëshirën e Allahut dhe mirësinë e Tij, le të gëzoheni dhe të festoni, duke shijuar bekimin e Tij. Festimi duhet të jetë një mundësi për të promovuar dhe konsoliduar lidhjet tona vëllazërore, duke e ruajtur kështu pastrimin dhe pastërtinë e besimit islam. Gëzimi dhe lumturia juaj në këtë ditë të mos kufizohet vetëm te ata që janë besimtarë, të moskufizohet vetëm tek ata që janë muslimanë por te mbarë popullata dhe njerëzit e tjerë, pasi transmetohet se Profeti Muhamed (s.a.v.s) ka thënë në një hadith të tij të saktë se robët më të dashur për Allahun janë ata që janë të dobishëm për njerëzit e tjerë.
Allahu xh. xh thotë në Kur’anin Famëlartë se, me të vërtetë, ky Kur’an, pra Libri i Zotit, udhëzon drejt asaj që është më e drejta. Dhe ajo që është më e drejta, ajo që është më e mira, është rruga e drejtë në besim, rruga e drejtë në adhurim, rruga e drejtë në sjelljet dhe marrëdhëniet me njëri-tjetrin, si dhe në çdo çështje tjetër që është me interes për birin e Ademit, për njeriun.
Me këtë, Sheriati Islam – ligji i fesë sonë të ndritur dhe të pastër – bëhet ligji më i mirë, me të cilin njeriu mund të jetojë dhe të vazhdojë jetën e tij, si individ dhe si pjesë e racës njerëzore mbi Tokë. Allahu xh. xh urdhëron për mirësi dhe për më tepër se mirësi Ai na udhëzon të jemi tolerantë dhe falës, sepse në Kur’anin Famëlartë Allahu xh. xh thotë:
“Ai që fal dhe është i mëshirshëm, le të dijë se ai ka shpërblim të plotë tek Allahu.”
Muslimani i vërtetë është ai që nuk i trajton njerëzit me standarde të dyfishta, nuk i dallon ata në bazë të fesë, ngjyrës së lëkurës apo racës, por i trajton të gjithë si vëllezër dhe të barabartë. Çdo musliman duhet ta dijë se është një ambasador i Islamit, kudo që jeton dhe vepron. Prandaj, në mënyrë që dikush të jetë një ambasador i denjë i fesë së tij, ai duhet të përcjellë Islamin në mënyrën më të mirë, me sjellje të moralshme dhe të drejtë. Përndryshe, ai mund të bëhet shkak i sprovës (fitnes) për të tjerët, të cilët duke parë sjelljet e tij të gabuara dhe të pamoralshme, mund të largohen nga rruga e drejtë e Islamit.
Allahu xh. xh, në shumë ajete të Kur’anit Famëlartë, e lavdëron mirësinë dhe i lavdëron ata që bëjnë vepra të mira. Musliman i vërtetë është ai që manifeston vetëm të mira, vetëm pozitivitet, afrimitet dhe mbajtje të marrëdhënieve të mira me të tjerët. Ai është ai që jep ndihmë, që bën bamirësi, dhe që këtë e shfaq pavarësisht të gjitha rrethanave të ditës së tij. Le ta dijë çdo besimtar dhe le të jetë i ndërgjegjshëm se, edhe nëse përballet me të këqija, edhe nëse njerëzit ndoshta nuk ia kthejnë me të njëjtën mirësi atë që ai ofron për njerëzimin, ai duhet të vazhdojë rrugën dhe misionin e tij. Sepse sjelljet e pahijshme dhe ofendimet që mund të marrë, në fakt, vetëm e rrisin vlerën e tij si njeri në sytë e shoqërisë, e aq më tepër në sytë e Krijuesit.
Morali i mirë dhe sjellja e mirë janë ura që lidhin zemrat e krijesave të Allahut. Rruga e drejtë dhe rruga e udhëzimit është ajo që e ka bërë këtë umet (popull). Ky udhëzim, kjo rrugë e drejtë, është trashëguar që nga profeti i parë dhe deri te profeti i fundit, duke qenë pjesë e natyrës së njeriut, duke qenë thelbi i krijimit të tij. Allahu xh. xh thotë në Kur’an se ky besim, ky udhëzim, është pjesë e krijimit të Tij dhe se Ai e krijoi njeriun me këtë prirje natyrore.
Të qenit i sjellshëm dhe me moral të lartë është gjithashtu thelbi i profetësisë së fundit, profetësisë së shpalljes së dërguar Profetit Muhamed a.s, i cili ka deklaruar në një hadith të saktë:
“Unë jam dërguar vetëm për të plotësuar dhe për të përsosur moralin e lartë.”
Një nga shenjat më madhore të moralit të lartë është besimi në vetëm një Zot – Allahu xh. xh – dhe mosadhurimi i asnjë tjetri përveç Tij. Duke pasur parasysh parimet e qëndrueshme dhe vlerat e patjetërsueshme të Islamit, si dhe faktin se jetojmë në një botë të larmishme, ku ka miliarda njerëz me besime, fe dhe ideologji të ndryshme, le të mbajmë mend përgjegjësinë tonë të madhe si ambasadorë të së mirës, si përfaqësues të Islamit. Parimet e fesë sonë nuk ndryshojnë për shkak të dëshirës së askujt apo për ndikimin e askujt – ato janë të qëndrueshme dhe vlejnë për të gjitha kohërat. Sa e sa besimtarë, me vetëm një fjalë të mirë dhe të butë, kanë bërë që zemrat të afrohen, që njerëzit të zbusin shpirtin e tyre dhe të kthehen drejt së mirës. Dhe ky nuk është gjë tjetër veçse një udhëzim i Allahu xh. xh, i Cili i drejtohej Profetit Muhamed a.s duke i thënë:
“Sikur ti të ishe i ashpër dhe i vrazhdë me njerëzit, ata do të largoheshin prej teje.”
Me këto mesazhe kryesore dhe themelore, Allahu xh. xh e dërgoi Profetin Muhamed a.s si mëshirë për mbarë botët. Ne sot, si një komunitet musliman mbarëbotëror, që kemi arritur tashmë në 1.5 miliardë besimtarë, duhet të përcjellim të mirën. Allahu xh. xh në Kur’anin Famëlartë na mëson se “Nuk ka detyrim në fe”. Ky parim i jashtëzakonshëm i tolerancës, që Islami e ka manifestuar përgjatë gjithë historisë, ka bërë që njerëzit të hyjnë në Islam vullnetarisht, në grupe të mëdha dhe me zemër të hapur. Asnjëherë nuk janë detyruar nga shpata, asnjëherë nuk janë shtyrë me forcë, siç përpiqen ta portretizojnë disa njerëz që, për shkak të injorancës së tyre, nuk e dinë të vërtetën. Përkundrazi, Islami është përhapur me butësi, me mirësi, me sjellje të mirë dhe me një përfaqësim të drejtë të mesazhit hyjnor. Këtë vlerë të madhe, që buron nga fjala e Allahut se “nuk ka detyrim në fe”, e ka kuptuar dhe e ka manifestuar më së miri edhe populli i nderuar shqiptar. Përkundër të gjitha sprovave dhe vështirësive që ka kaluar, ky popull ka arritur ta ruajë besimin në zemrat e tij përgjatë dekadave. Nga ana tjetër, shqiptarët kanë qenë të ndërgjegjshëm dhe e kanë kuptuar më së miri se bashkëjetesa ndërfetare, si dhe respektimi i të drejtës së çdo individi për të besuar në atë që dëshiron, është një nga vlerat themelore që mundëson vazhdimësinë e jetës në këtë botë. Muslimanët shqiptarë, brez pas brezi, e kanë kuptuar se liria e besimit dhe e zgjedhjes së fesë është themeli i zhvillimit të marrëdhënieve ndërfetare dhe shoqërore. Prandaj, ndërgjegjësimi që ne, si komunitet besimtarësh dhe si komunitet musliman, kemi manifestuar ndër dekada, është për t’u lavdëruar, veçanërisht nga besimtarët muslimanë shqiptarë.
Dr. El-Isa bëri një lutje në fund të ceremonisë së faljes së Namazit të Fitër Bajramit për të gjithë besimtarët, për Allahun dhe për gjithë njerëzit në mbarë botën, që paqja, dashuria njerëzore të mbretërojë në gjithë globin. Sekretari i Përgjithshëm i Ligës Botërore Islame, Dr. Muhamed Bin Abdulkerim El-Isa, i shoqëruar nga ambasadori i Mbretërisë së Bashkuar të Arabisë Saudite, Shkëlqesia e Tij, Faisal Gazi Hivzi, i ftuar nga Presidenti i Republikës SHTZ, Bajram Begaj, Kryetarja e Parlamentit Zj. Elisa Spiropali, Kryeministri i Shqipërisë, SHTZ Edi Rama, Kryetari i KMSH, Bujar Spahiu, të cilët uruan njeri tjetrin për festën e Bajramit dhe biseduan për fenë, besimin, misionin dhe rolin që luan në çështje të sigurisë, paqes në rajon dhe më gjerë.
*Shkrimi i botuar në gazetën Print Panorama
Komente
